Yaklaşık 2000 civarında olan Almanya’daki camilerin çoğu, genellikle 1970’li yıllarda işçi göçmenler tarafından kurulmuştur. Dış görünüş itibarıyla bu camilerin büyük kısmı, İslam dünyasındaki görkemli örnekleriyle pek benzerlik göstermez. Özellikle geleneksel olarak günde beş vakit ezan okunan kule biçimindeki minarelere Almanya’da oldukça nadir rastlanır.
Her camide bulunması gereken bazı temel yapısal ve işlevsel bölümler vardır. Bunların başında namaz kılınan ibadet alanı gelir. Bunun yanında abdest almak için ayrılmış özel bir abdesthane de önemli bir unsurdur.
Namaz salonunda genellikle ilk dikkat çeken unsur, özenle süslenmiş mihraptır. Mihrap her zaman Mekke yönüne (kıbleye) doğru konumlandırılır. Böylece camiye dışarıdan gelen Müslümanlar da namaz yönünü kolaylıkla tespit edebilirler.
Her caminin ayırt edici bir diğer özelliği ise minberdir. Minber, imamın cuma ve bayram hutbelerini verdiği kürsü benzeri bir yapıdır. Bu uygulama, Medine’de Hz. Muhammed dönemine kadar uzanır. Nitekim Müslümanlar tarafından inşa edilen ilk mescit olan Medine’deki mescit, camilerin mimarisi ve düzeni açısından günümüze kadar örnek teşkil etmektedir.
Cami, dinî hayatın merkezi olarak ibadet ve manevi huzur için bir mekân sunar. Bununla birlikte sosyal, kültürel ve hayrî faaliyetler de burada önemli bir yer tutar. Üye yapısının zamanla değişmesiyle birlikte cami cemiyetleri özellikle kadın ve gençlik çalışmaları alanında faaliyetlerini büyük ölçüde genişletmiştir.
Bu kapsamda danışmanlık hizmetlerinin yanı sıra eğitim ve boş zaman değerlendirme programları da sunulmaktadır. Dil destek programları, etüt ve ödev yardımı, bilgisayar kursları, yaz kampları ve spor etkinlikleri bunlar arasında yer alır. Cemiyetler bu faaliyetlerle hem gençlerin kimlik gelişimine katkıda bulunmayı hem de onların toplumsal hayata başarılı bir şekilde katılım sağlamalarını amaçlamaktadır.
Önemli bir diğer çalışma alanı ise halkla ilişkilerdir. Dinler arası diyalog platformları, cami tanıtım gezileri ve her yıl 3 Ekim’de düzenlenen ve artık gelenekselleşmiş olan “Açık Cami Günü”, karşılıklı önyargıları azaltmayı ve toplumun camilere daha kolay erişimini sağlamayı hedeflemektedir.
